Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem, które w obecnych realiach gospodarczych zdaje się być większe niż kiedykolwiek wcześniej. Rosnące koszty energii, niepewność geopolityczna związana z redystrybucją dóbr może prowadzić do spadku rentowności, w wielu branżach. Problemy z terminowym regulowaniem należności przez kontrahentów czy ograniczony dostęp do finansowania powodują, że coraz więcej przedsiębiorców zmaga się z problemami płynnościowymi. W wielu przypadkach sytuacja finansowa firmy pogarsza się stopniowo, przez co może być niezauważalna dla przedsiębiorcy, aż do momentu, w którym przedsiębiorca traci możliwość regulowania bieżących zobowiązań.
Nie oznacza to jednak, że jedynym rozwiązaniem jest upadłość firmy. W praktyce coraz większe znaczenie zyskuje profesjonalne doradztwo restrukturyzacyjne, które pozwala przedsiębiorcom odzyskać kontrolę nad sytuacją finansową oraz ochronić przedsiębiorstwo przed likwidacją. Wsparcie doświadczonej kancelarii restrukturyzacyjnej może okazać się kluczowe dla dalszego funkcjonowania firmy, zachowania miejsc pracy oraz ochrony majątku przedsiębiorcy.
Czym jest doradztwo restrukturyzacyjne?
Doradztwo restrukturyzacyjne to kompleksowa pomoc prawna obejmująca działania w kilkunastu obszarach organizacyjnych przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Celem działań restrukturyzacyjnych jest poprawa kondycji przedsiębiorstwa, przywrócenie płynności finansowej oraz uniknięcie powstania trwałej niewypłacalności a w konsekwencji upadłości.
Podstawowym aktem prawnym regulującym restrukturyzację przedsiębiorstw w Polsce jest Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika poprzez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami lub przeprowadzenia działań sanacyjnych.
Proces restrukturyzacji może obejmować zarówno działania formalne prowadzone w ramach postępowania restrukturyzacyjnego, jak i działania pozasądowe polegające na negocjacjach z wierzycielami czy reorganizacji przedsiębiorstwa.
Profesjonalna kancelaria restrukturyzacyjna wspiera przedsiębiorców między innymi w zakresie:
- analizy sytuacji finansowej przedsiębiorstwa,
- restrukturyzacji zadłużenia,
- negocjacji z wierzycielami,
- ochrony przed egzekucją komorniczą,
- przygotowania układu z wierzycielami,
- sporządzania dokumentacji restrukturyzacyjnej,
- reprezentacji przed sądem restrukturyzacyjnym,
- wdrażania działań naprawczych,
- optymalizacji kosztów działalności,
- zabezpieczenia interesów członków zarządu.
Profesjonalne doradztwo restrukturyzacyjne pomoże podjąć odpowiednią decyzję odnośnie przyszłości zagrożonego upadkiem przedsiębiorstwa.
Kiedy przedsiębiorca powinien rozważyć restrukturyzację firmy?
Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez przedsiębiorców jest zbyt późne podjęcie działań naprawczych. Wiele firm zgłasza się po pomoc dopiero wtedy, gdy zadłużenie jest bardzo wysokie, a egzekucje komornicze uniemożliwiają normalne funkcjonowanie działalności.
Skąd wiedzieć, kiedy przedsiębiorca jest zagrożony niewypłacalnością?
Kwestie niewypłacalności przedsiębiorstwa szerzej omawiamy w publikacji Restrukturyzacja firmy jako instrument ochrony przedsiębiorstwa przed niewypłacalnością – ujęcie dogmatyczne i praktyczne.
Nie jest tajemnicą, że prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce, jest wyzwaniem. Zwłaszcza w gąszczu przepisów oraz wymogów ustawowych, które wcale nie tak rzadko wzajemnie się wykluczają. Najrozsądniejszym, od lat pozostaje korzystanie przez przedsiębiorców ze stałej opieki prawnej. W takim przypadku przedsiębiorca znacząco minimalizuje ryzyko, w którym przeoczy moment, kiedy powinien wdrożyć narzędzia naprawcze, tak sądowe jak i pozasądowe.
Tymczasem restrukturyzacja przedsiębiorstwa przynosi najlepsze efekty wtedy, gdy zostaje wdrożona odpowiednio wcześnie. Aby udała się ona prawidłowo niezbędne jest profesjonalne doradztwo restrukturyzacyjne.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością.
Natomiast definicję niewypłacalności zawiera art. 11 ust. 1 Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, zgodnie z którym dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Do najczęstszych sygnałów ostrzegawczych należą:
- opóźnienia w płatnościach od kontrahentów,
- brak układu z ZUS w zakresie zaległości składkowych
- brak układu z urzędem skarbowym w zakresie należności podatkowych,
- spadek przychodów lub rentowności,
- zakończenie współpracy z kluczowym klientem, np. w wyniku jego upadłości, wypowiedzenia umów, likwidacji)
- utrata kluczowych kontraktów,
- wzrost kosztów prowadzenia działalności,
- wypowiadanie umów przez dostawców,
- nagły wzrost cen dostaw towarów i usług.
W praktyce nawet chwilowe problemy finansowe mogą szybko doprowadzić do utraty zdolności operacyjnej przedsiębiorstwa. Dlatego szybka konsultacja z kancelarią restrukturyzacyjną i odpowiednie doradztwo restrukturyzacyjne pozwala ocenić skalę zagrożenia i wypracować skuteczny plan działania.
Jak wygląda proces restrukturyzacji przedsiębiorstwa?
Każda firma wymaga indywidualnego podejścia, dlatego proces restrukturyzacyjny powinien być dostosowany do rodzaju działalności, skali zadłużenia oraz możliwości finansowych przedsiębiorcy.
1. Analiza sytuacji finansowej firmy
Pierwszym etapem jest szczegółowa analiza przedsiębiorstwa. Doradca restrukturyzacyjny ocenia aktualną sytuację finansową firmy oraz identyfikuje główne przyczyny kryzysu.
Analiza obejmuje najczęściej:
- strukturę zobowiązań,
- wysokość zadłużenia,
- ocenę płynności finansowej,
- ocenę rentowności działalności wg obiektywnych wskaźników rynkowych,
- ustalenie zbywalnych aktywów przedsiębiorstwa,
- ocenę zawartych umów handlowych, szczególnie tych długoterminowych lub o prawdziwie wysokiej wartości
- analiza strukturę kosztów, w tym miejsc ich powstawania,
- ryzyka prawne, podatkowe oraz prywatne (np. członków zarządu). Więcej na ten temat znajdą Państwo w artykule Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółek kapitałowych – zakres, przesłanki i granice odpowiedzialności.
Na tej podstawie przygotowywana jest strategia restrukturyzacyjna.
2. Opracowanie planu restrukturyzacyjnego
Jednym z najważniejszych dokumentów jakie przedsiębiorca sporządza w toku postępowania – najczęściej już sądowego – jest plan restrukturyzacyjny. Obowiązek jego sporządzenia wynika m.in. z art. 280 w z.w. z art. 10 Prawa restrukturyzacyjnego.
Plan restrukturyzacyjny powinien zawierać między innymi:
- opis przedsiębiorstwa dłużnika,
- analizę przyczyn trudnej sytuacji ekonomicznej,
- proponowane działania naprawcze,
- harmonogram wdrażania zmian,
- prognozy finansowe,
- ocenę ryzyka dalszego prowadzenia działalności.
Dobrze przygotowany plan restrukturyzacyjny zwiększa szanse na zawarcie układu z wierzycielami i odzyskanie płynności finansowej.
3. Restrukturyzacja zadłużenia – kluczowy element procesu naprawczego
Jednym z najważniejszych obszarów działań kancelarii restrukturyzacyjnej jest ustalenie obiektywnego stanu faktycznego w jakim znajduje się przedsiębiorstwo, zaproponowanie scenariuszy wyjścia z kryzysu oraz nadzór nad ich wdrożeniem i wykonaniem.
W praktyce oznacza to wypracowanie nowych zasad spłaty zobowiązań, które będą realne do wykonania przez przedsiębiorcę. W wielu przypadkach wierzyciele wolą zawrzeć układ niż doprowadzić do upadłości firmy, ponieważ zwiększa to szanse odzyskania należności.
Możliwość zawarcia układu z wierzycielami przewidują przepisy działu VI Prawa restrukturyzacyjnego, w szczególności art. 150 i następne.
Restrukturyzacja zadłużenia może obejmować:
- rozłożenie zobowiązań na raty,
- odroczenie terminów płatności,
- częściowe umorzenie odsetek,
- redukcję części zadłużenia,
- konwersję długu na udziały,
- zawarcie układu z wierzycielami.
Zgodnie z art. 156 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego propozycje układowe mogą obejmować m.in. odroczenie wykonania zobowiązań, rozłożenie spłaty na raty czy zmniejszenie sumy wierzytelności.
Profesjonalna kancelaria prawna prowadzi negocjacje z wierzycielami oraz dba o zabezpieczenie interesów przedsiębiorcy.
Postępowanie restrukturyzacyjne – skuteczna ochrona przedsiębiorcy
Polskie prawo restrukturyzacyjne przewiduje kilka rodzajów postępowań, których celem jest ochrona przedsiębiorstwa przed upadłością i umożliwienie przeprowadzenia działań naprawczych.
Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych określa art. 2 Prawa restrukturyzacyjnego.
Postępowanie o zatwierdzenie układu
Postępowanie o zatwierdzenie układu regulują przepisy art. 210–226f Prawa restrukturyzacyjnego.
To obecnie jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań. Umożliwia przedsiębiorcy stosunkowo szybkie zawarcie układu z wierzycielami przy ograniczonym udziale sądu.
Najważniejsze zalety:
- możliwość ochrony przed egzekucją,
- uproszczona procedura,
- szybkie wdrożenie działań restrukturyzacyjnych,
- możliwość dalszego prowadzenia działalności.
Szczególnie istotny jest art. 226a Prawa restrukturyzacyjnego, który przewiduje ochronę dłużnika przed egzekucją po dokonaniu obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego.
Przyspieszone postępowanie układowe
Przepisy dotyczące przyspieszonego postępowania układowego znajdują się w art. 227–264 Prawa restrukturyzacyjnego.
Postępowanie to stosowane jest w sytuacjach, gdy konieczne jest szybkie porozumienie z wierzycielami.
Pozwala ono:
- zawiesić postępowania egzekucyjne,
- uporządkować sytuację finansową,
- przygotować propozycje układowe,
- uniknąć utraty majątku operacyjnego przedsiębiorstwa.
Postępowanie sanacyjne
Postępowanie sanacyjne zostało uregulowane w art. 283–323 Prawa restrukturyzacyjnego i stanowi najdalej idącą i najbardziej restrykcyjną formę restrukturyzacji.
Sanacja umożliwia m.in.:
- odstępowanie od niekorzystnych umów,
- restrukturyzację zatrudnienia,
- ochronę majątku firmy,
- prowadzenie działań naprawczych pod nadzorem sądu.
Szczególne znaczenie ma art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego, który daje możliwość odstąpienia przez zarządcę od wzajemnych umów niewykonanych.
Jak kancelaria restrukturyzacyjna chroni przedsiębiorcę przed odpowiedzialnością?
Należy mieć na uwadze, że problemy finansowe spółki mogą prowadzić do orzeczenie przez Sąd o odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania przedsiębiorstwa, w oparciu o przepis art. 299 § 1 Kodeks spółek handlowych, przewidujący odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy zarząd zbyt długo zwleka z podjęciem odpowiednich działań naprawczych i prawnych.
Kluczowe znaczenie mają rygoru przepisu art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego, zgodnie z którym dłużnik ma obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia powstania stanu niewypłacalności.
Profesjonalne doradztwo restrukturyzacyjne pomaga ograniczyć ryzyko:
- odpowiedzialności członków zarządu,
- odpowiedzialności podatkowej,
- zakazu prowadzenia działalności gospodarczej,
- odpowiedzialności wobec wierzycieli,
- odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o upadłość w terminie.
Kancelaria restrukturyzacyjna analizuje sytuację prawną przedsiębiorcy oraz rekomenduje działania minimalizujące ryzyko osobistej odpowiedzialności. Kancelaria restrukturyzacyjna może również sporządzić opinie prawną odpowiadającą pytanie – czy już muszę złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości?
Restrukturyzacja a upadłość firmy – podstawowe różnice
Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że restrukturyzacja i upadłość oznaczają to samo. W rzeczywistości są to dwa zupełnie odmienne procesy. Choć historycznie rzecz biorąc postępowania Sanacyjne jest faktycznym zmodyfikowanym odpowiednikiem niegdysiejszego postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu.
Restrukturyzacja przedsiębiorstwa
- ma na celu uratowanie firmy,
- pozwala kontynuować działalność,
- umożliwia zawarcie układu z wierzycielami,
- chroni przed egzekucją,
- daje czas na wdrożenie działań naprawczych.
Upadłość przedsiębiorstwa
- prowadzi do likwidacji majątku,
- kończy działalność firmy (za wyjątkiem sytuacji, kiedy wszyscy wierzyciele zostaną zaspokojeni)
- służy zaspokojeniu wierzycieli,
- wiąże się z utratą kontroli nad przedsiębiorstwem.
Podstawy ogłoszenia upadłości określa art. 10 Prawa upadłościowego, zgodnie z którym upadłość ogłasza się wobec dłużnika niewypłacalnego. Dlatego w wielu przypadkach restrukturyzacja jest zdecydowanie korzystniejszym rozwiązaniem niż upadłość.
Dlaczego warto skorzystać z pomocy profesjonalnej kancelarii restrukturyzacyjnej?
Proces restrukturyzacyjny jest skomplikowany i wymaga znajomości prawa restrukturyzacyjnego, prawa upadłościowego, przepisów podatkowych oraz zagadnień finansowych. Samodzielne prowadzenie działań naprawczych często kończy się niepowodzeniem, nie dlatego, że przedsiębiorca „nie zna się na tym co robi”. Będąc specjalistą w swojej dziedzinie siłą sprawczą nie może być specjalistą we wszystkim. Warto mieć tę świadomości i przyjrzeć się bliżej własnym poczynaniom.
Doświadczona kancelaria restrukturyzacyjna zapewnia przedsiębiorcy:
- kompleksową obsługę prawną,
- wsparcie strategiczne,
- przygotowanie dokumentacji,
- reprezentację przed sądem i wierzycielami,
- negocjacje układowe,
- ochronę majątku firmy,
- pomoc w odzyskaniu płynności finansowej,
- wsparcie w zarządzaniu kryzysowym.
Współpraca z ekspertami zwiększa szanse na skuteczne przeprowadzenie restrukturyzacji i uratowanie przedsiębiorstwa.
Doradztwo restrukturyzacyjne odgrywa dziś kluczową rolę w ratowaniu przedsiębiorstw zagrożonych niewypłacalnością. Profesjonalna kancelaria restrukturyzacyjna pomaga przedsiębiorcom odzyskać płynność finansową, przeprowadzić restrukturyzację zadłużenia oraz zabezpieczyć firmę przed upadłością.
Odpowiednio dobrane działania prawne i finansowe, oparte na przepisach Prawa restrukturyzacyjnego i Prawa upadłościowego, mogą umożliwić dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, ochronę majątku przedsiębiorstwa oraz zachowanie miejsc pracy. Im szybciej przedsiębiorca zdecyduje się na wsparcie ekspertów, tym większe ma szanse na skuteczne wyjście z kryzysu i odbudowę stabilnej pozycji rynkowej.